किसान दुग्ध उद्योगतर्फ आकर्षित

मङ्गलबारे, १० माघ : फाकफोकथुम गाउँपालिकाका किसानले डेरी उद्योगमा दूध बिक्री गरेर मनग्य आम्दानी गर्न थालेका छन् । 

यहाँको फूएतप्पा, आमचोक, फाकफोक, एकतप्पा, लुम्देका किसानले व्यावसायिक गाईपालन गरेर डेरीमा दूध बिक्री गर्दै व्यावसायिक बन्न थालेका हुन् । दूध बिक्री गरेर यहाँका किसानले मासिक रु २० हजार देखि ४० हजारसम्म आम्दानी गरिरहेका हुन् । 

व्यावसायिक गाईपालनमा कृषकको आकर्षण थपिएसँगै आम्दानी गर्ने उद्देश्यले दुग्धजन्य उद्योग खुल्ने क्रम बढेको छ । कृषकले दूधबाट घ्यू, छुर्पी, ललिलपलगायत सामग्री आफैँ उत्पादन गरेर बिक्री गर्ने क्रम बढेको हो । 

यस गाउँपालिकामा करीब ५० भन्दा बढी डेरी उद्योग दर्ता भएर सञ्चालनमा छन् । यहाँका प्रत्येक किसानले दैनिक १० देखि ४० लिटरसम्म दूध उत्पादन गरिरहेका छन् । डेरी उद्योगले कम्तीमा १०० लिटरदेखि एक हजार लिटरसम्म दूध प्रशोधन गरिरहेका छन् । आफैँ प्रशोधन उद्योग खोलेर सञ्चालन गर्दा स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिन सकिने र आम्दानी पनि राम्रो हुने व्यवसायीको भनाइ छ । “अमेरिकामा छुर्पी निर्यात हुने र घ्यूको मूल्य पनि राम्रो भएकाले मिहेनतअनुसार कमाइ गर्न सकिएको छ”, फूएतप्पास्थित तालखर्क डेरी उद्योगका सञ्चालक कमल थापा मगरले भन्नुभयो । गाउँगाउँ पुगेर व्यापारीले घ्यू प्रतिकिलो रु ५०० र छुर्पी ८०० मा खरीद गर्ने गरेका छन् । 

तालखर्कका किसानले उन्नत जातका गाईपालन गरेका छन् । जर्सी, होलिस्टिन जातका उन्नत जातका पशु पालेका छन् । तालखर्क डेरी उद्योगले दैनिक ८०० लिटर गाईको दूध प्रशोधन गर्दै आएको उहाँ बताउनुहुन्छ । “किसानको दूधको गुणस्तर हेरेर प्रतिलिटर ४० देखि ४५ लिटरसम्म मूल्य दिन्छौँ, किसान पनि खुशी छन्”, उहाँ भन्नुहुन्छ, “घ्यू र छुर्पीको मूल्य नघटेको भए किसानलाई धेरै फाइदा हुन्छ ।” यहाँ किसानले दैनिक १५ देखि २५ लिटरसम्म दूध ल्याउँदै आएका छन् । तालखर्कका जगत खडकाले दैनिक २५ लिटर दूध डेरीमा बिक्री गर्नुहुन्छ । “दुई माउ गाईको दूधले दैनिक एक हजार आम्दानी हुन्छ” उहाँ भन्नुहुन्छ, “दुई माउ गाईको आम्दानीले वर्षभरि खान लगाउन पुग्छ ।” 

फूएतप्पाकै कर्णबहादुर राईको डेरी उद्योगमा पनि करीब ३५ कृषकले दैनिक ३०० लिटरभन्दा बढी दूध ल्याउँछन् । किसानलाई ‘फ्याट’ र ‘एसएनएफ’को आधारमा ३५ देखि ४० लिटरसम्म दूधको मूल्य दिने गरेको राई बताउनुहुन्छ । “किसानले गुणस्तरीय दूध ल्याउँछन् र मूल्य पनि आकर्षक नै पाउँछन् ।” 

त्यस्तै एकतप्पाका सरोज खनालले पनि दैनिक २०० लिटरभन्दा बढी दूध प्रशोधन गर्नुहुन्छ । उहाँ आफैँले पनि गाईभैँसी फार्म सञ्चालन गर्नुभएको छ । जिल्ला पशुसेवा कार्यालयले इलाममा दैनिक तीन लाख ३६ हजार लिटर दूध उत्पादन हुँदै आएको जनाएको छ । त्यसमध्ये घरायसी प्रयोजनमा खर्च हुने दैनिक डेढ लाख लिटर दूधबाहेक सबै बिक्री हुन्छ । बिक्री हुने दुई लाख लिटर दूधमध्ये ठूलो हिस्सा स्थानीयस्तरमा खुलेका उद्योगमा खपत हुने गरेको छ । 

यसअघि दैनिक ४० देखि ५० हजार लिटरसम्म दूध विराटनगरस्थित दुग्ध वितरण आयोजनामा जाने गरे पनि यो क्रम घटेको छ । कृत्रिम गर्भाधानबाट उन्नत गाईको सङ्ख्या बढेसँगै दूधको उत्पादन पनि बढ्दै गएको फाकफोकथुमका पशुसेवा शाखा प्रमुख परशुराम अधिकारी बताउनुहुन्छ । 

Comments

comments

Read More